Globalne ocieplenie jest jednym z najpoważniejszych wyzwań XXI wieku, które niesie ze sobą liczne konsekwencje zarówno dla środowiska, jak i dla ludzi. Rosnące temperatury, coraz częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe, topnienie lodowców oraz podnoszenie się poziomu mórz stanowią zagrożenie, szczególnie dla nisko położonych terenów.

Urząd Gminy Radziejowice podejmuje szereg działań mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców Gminy Radziejowice.  Jednym z przykładów jest zrealizowanie projektu pn.: „Zakup ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego wraz z wyposażeniem na potrzeby OSP w Kuklówce Zarzecznej w Gminie Radziejowice”. Na jego zakup gmina pozyskała dofinansowanie w ramach Priorytetu II „Fundusze Europejskie na zielony rozwój Mazowsza” dla Działania 2.4 „Dostosowanie do zmian klimatu”, Typ projektów: „Sprzęt i infrastruktura do celów zarządzania klęskami i katastrofami” Funduszy Europejskich dla Mazowsza 2021-2027 – Region Mazowiecki Regionalny.

W ramach  projektu przeprowadzono kampanię informacyjno-edukacyjną kształtującą świadomość ekologiczną w zakresie wiedzy o zmianach klimatu i przeciwdziałaniu im. Podczas spotkań z mieszkańcami, uczniami oraz przedszkolakami omawiano możliwości promowania właściwych postaw i zachowań, wpływających na przeciwdziałanie zmian klimatu. Uczestnicy spotkań pogłębili wiedzę na temat ochrony zasobów wodnych oraz reagowania w przypadku katastrof naturalnych.

Doposażanie służb bezpośrednio zaangażowanych w usuwanie klęsk żywiołowych (straż pożarna) zwiększa nie tylko poziom zaufania ze strony społeczeństwa ale także wzmacnia system ochrony ludności poprzez szybkie i rzetelne reagowanie w działaniach ratowniczych. W ten sposób promowany jest zrównoważony rozwój, ponieważ gminy i straże z różnych zakątków Polski otrzymują wsparcie z Funduszy Europejskich.

Ale co to właściwie są zmiany klimatyczne i jakie są ich przyczyny?

Zmianą klimatu, wg definicji Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC), nazywamy długotrwałe przekształcenia elementów klimatu, które potrafią utrzymywać się przez długi okres, mogący trwać lata, dekady lub nawet stulecia. Są to wszelkie zmiany klimatu w czasie, zarówno te naturalne, które są następstwem cyklicznych procesów odbywających się w przyrodzie, jak i te pojawiające się w następstwie zjawisk ekstremalnych, oraz te, które dokonują się przez zintensyfikowaną działalność człowieka w zakresie przemysłu (różnego rodzaju), działalności hodowlanej i rolniczej, nieefektywnego zużycia energii czy nieracjonalnych klimatycznie wyborów oraz decyzji różnych podmiotów.

A jak my mieszkańcy polskich miast i wsi możemy odczuwać zmiany klimatu w naszym kraju? Mieszkańcy naszego kraju coraz częściej doświadczają długotrwałych susz, nagłych ulewnych opadów deszczu i burz połączonych z silnym wiatrem. Te zmieniające się wzorce pogodowe, pogorszone przez zmiany klimatu, zwiększają również ryzyko pożarów lasów, nieurodzaju, a także wpływają na jakość wody. To są najbardziej namacalne dowody na to że klimat się zmienia. Zimą brakuje opadów śniegu, latem jest albo gorąco i upalnie albo chłodno. Zmiany te zauważają nawet dzieci w przedszkolu. My dorośli też tęsknimy za zimową aurą, za mrozem który szczypie w uszy ale wymraża bakterie które powodują wiele chorób. Latem brakuje deszczy, gleba po zimie jest wysuszona więc problem zauważają rolnicy, którzy zbierają małe plony ze swojej ciężkiej pracy. Spalanie paliw i emisja gazów cieplarnianych mają bezpośredni wpływ na zwiększenie temperatury na ziemi.

Cóż możemy z tym robić i jak przystosować się do tych zmian?

Samorządy prowadzą działania identyfikacji problemów i zagrożeń, oceniają późniejsze konsekwencji procesów ekstremalnych oraz analizują potencjał adaptacyjny. Poprawa infrastruktury, zrównoważone planowanie przestrzenne oraz inwestycje w edukację mieszkańców są kluczowymi elementami działań na rzecz ochrony środowiska realizowanymi m.in. na obszarze Gminy Radziejowice.

Do negatywnych skutków zmian klimatu możemy zaliczyć np.:

• wzrost częstości występowania zjawisk ekstremalnych (susze, powodzie, silny wiatr);

• deficyt wody pitnej oraz obniżenie się zwierciadła wód gruntowych na skutek suszy;

• wzrost opłat dla użytkowników wód (korzystanie ze środowiska) oraz użytkowników wody;

• wzrost kosztów napraw i modernizacji infrastruktury;

• spadek różnorodności biologicznej i wymieranie gatunków;

• pogorszenie stanu środowiska i zmiana funkcji obszarów Natura 2000;

• erozja gleb oraz zmniejszenie plonów, poprzez ich przesuszenie.

Działania te niewątpliwie wpłyną pozytywnie na przystosowanie do zmian klimatu, a także  przyczynią się do poprawy jakości życia wszystkich mieszkańców .

Ważnym zadaniem organów uchwałodawczych jest tworzenie aktów prawnych uprawniających organy wykonawcze do działań polegających na budowaniu odporności na klęski żywiołowe poprzez edukację, inwestycje w infrastrukturę odporną na zmiany klimatu, np. budowę barier przeciwpowodziowych i poprawę gospodarki wodnej. Zrównoważone planowanie przestrzenne, powinno uwzględniać unikanie zabudowy w miejscach podatnych na skutki zmian klimatycznych, takich jak tereny zalewowe. Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych: redukcja zużycia paliw kopalnych i zastępowanie ich odnawialnymi źródłami energii, takimi jak energia słoneczna czy wiatrowa. Wprowadzanie proekologicznych nawyków, takich jak oszczędzanie energii, recyklingu, zmniejszenie zużycia plastiku i ograniczenie emisji dwutlenku węgla.

W ramach spotkań z mieszkańcami, uczniami i przedszkolakami omówiono jak ważne jest dbanie o środowisko które jest wokół nas. My ludzie musimy dbać o siebie i o swoje środowisko (rośliny zwierzęta). Musimy oszczędzać wodę, gromadzić ją w zbiornikach retencyjnych aby móc ją ponowne wykorzystywać, np. do podlewania roślin.

Ochrona klimatu to wyzwanie, które dotyczy wszystkich mieszkańców kuli ziemskiej, w tym także mieszkańców Polski i Gminy Radziejowice. Celem działań podejmowanych w ramach projektu było budowanie społeczeństwa świadomego ekologicznie, gotowego podjąć działania na rzecz zrównoważonego rozwoju. Globalne ocieplenie to zagadnienie, które dotyczy nas wszystkich i to od nas samych zależy w jakim świecie przyjdzie żyć nam i kolejnym pokoleniom.

Ulotki informacyjne:

Ulotka informacyjna dotycząca przyczyn zmian klimatycznych i skutków postępujących zmian klimatu
Ulotka informacyjna dotycząca przyczyn zmian klimatycznych i skutków postępujących zmian klimatu oraz informacja jak dbać o klimat